NASA uzmanı Türkiye’yi uyardı: Daha çok yaşayacaksınız

NASA uzmanı Dr. Timothy Hall, özellikle İstanbul’da yaşanan dolu, fırtına, sel gibi olayları yorumladı: “Şiddetli hava olaylarını daha çok yaşayacaksınız. Isınmanın etkisi daha çok şehirlerde görülecek, nedeni betonlaşma.”

––––––––––––––––––––––––––––––– 31. 7. 2018 –––––––––––––––––––––––––––––––

aberlerde hep “meteorolojiden son dakika uyarısı”… Yazın ortasında aniden bastıran fırtına, yağmur ve şimşekler… Araçları delik deşik edecek şiddette dolu fırtınaları… Sık sık olağan dışı hava olaylarıyla boğuşuyoruz. Peki neden? Gelip geçici bir durum mu? Yoksa daha sistematik bir sorunun sonucu mu? Mesela küresel ısınmanın. Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi NASA’nın küresel ısınma üzerine özel çalışma yapan uzmanları var. Onlardan biri de Dr. Timothy Hall. Hall, Goddard Uzay Çalışmaları Merkezi’nde “şiddetli hava olayları”nı inceliyor. Uzmanlık alanı fırtınalar. Türkiye’deki son hava olaylarını da takip etmiş. Biz de kendisine yorumlarını ve analizlerini sorduk. Tesadüf o ki, Skype röportajımız sırasında gök gürültüsü de bize eşlik etti.

Türkiye’de ve özellikle İstanbul’da şiddetli hava olayları son zamanlarda çok daha sık görülmeye başlandı. NASA’nın hava olaylarıyla ilgili uzmanı Dr. Timothy Hall’a göre İstanbul’da yaşanan bu hava muhalefetlerinin sebebi betonlaşma.

Habertürk’ten Nalan Koçak‘a konuşan Hall’un açıklamalarından bir kısım şöyle:

“DENİZLERİNİZDE FIRTINA VE HORTUMLAR ARTACAK”

Marmara gibi bir iç denizde bile küçük hortumlar yaşıyoruz artık. Buna ne dersiniz?

Korkuyorum ki özellikle Akdeniz kıyılarınızda fırtına ve buna benzer olaylar artacak. Tabii ki Meksika Körfezi’ndeki gibi dev fırtınalardan ya da hortumlar bahsetmiyorum ama aşırı hava olaylarında artış olacağı bir gerçek. Tabii bunlar deniz seviyesini artırabilir ve kıyılarda sele neden olabilir. Bir gün günlük güneşlik bir havaya uyanıyorsunuz. Öğlen aniden fırtına başlıyor… Bir bakıyorsunuz aracınız dolu yüzünden mahvolmuş. Bakın tüm dünyada böyle, sadece Türkiye değil, tüm bu garip diye nitelenen hava olaylarının sıklığı arttı.

“KÜRESEL ISINMANIN ETKİLERİ ARTIK KAPIMIZDA”

Evet bir gün içinde birden çok mevsim yaşıyoruz sanki. Yani artık küresel ısınmanın sonuçlarını günlük hayatımızda böyle yaşıyoruz diyebilir miyiz?

Kesinlikle. 10 yıl önce herkes eriyen buzullardan bahsediyordu ama artık etkileri kapımızda.

“ŞEHİRLERDE DAHA ÇOK HİSSEDİLİYOR, NEDENİ BETONLAŞMA”

İstanbul örneğinden gitmek istiyorum. Küresel ısınmanın yanında çarpık yapılaşma ve betonlaşmanın bu tür hava olaylarında etkisi ne?

Çok önemli bir nokta. Pek çok şehirde sel ve su baskınlarının nedeni aşırı yağıştan çok beton. Biliyorsunuz toprak aşırı yağışın çoğunu emiyor. Ama toprak yerine beton ya da asfalt koyarsanız su birikir. Aynı şey ağaç ve diğer bitkiler için de geçerli. Bunlar sadece yağışı kontrolde değil, zemini soğutmakta çok önemli görev üstleniyorlar. Şehirlerin bir diğer sorunu koyu rengin hakim olması, asfalt gibi. Bunlar ısıyı yansıtmak yerine emiyor. Tüm bu bahsettiğim faktörler küresel ısınmanın etkilerinin şehirlerde daha çok hissedilmesine neden oluyor.

“ÇATILARI BİLE YEŞİLLENDİRMEK GEREK”

Peki şehirleşme anlamında ne yapmalıyız?

Yeşili artırmalıyız, yapılaşmayı yeşil alanlara göre dizayn etmeliyiz. En basitinden çatıların rengini daha açık yapmalıyız, beyaz gibi. Amaç ısıyı yansıtmak… Hatta çatıları bile yeşillendirmeliyiz. Tabii ki araçlardaki emisyonu azaltmalıyız.