Dünya çekirdeği 2,5 milyar yıldır yeryüzüne sızıntı yapıyor

Dünya çekirdeği 2,5 milyar yıldır yeryüzüne sızıntı yapıyor

Dünya’nın çekirdeğinin yaklaşık 2,5 milyar yıldır eriyerek yeraltındaki diğer katmanları oluşturan maddelerle dünya yüzeyine kadar eriştiği keşfedildi.

–––––––––––––––––––––––––––––––––– 2. 8. 2019 ––––––––––––––––––––––––––––

ört buçuk milyar yaşında olan gezegenimiz bizi şaşırtmaya devam ediyor. Yapılan yeni çalışmalarda Dünya’nın çekirdeğinden 2,5 milyar yıldır materyal sızdığı ortaya çıktı. Araştırmacılar ise sebebini henüz ortaya çıkaramadılar. Yeni yapılan bir çalışmaya göre Dünya’nın kavurucu sıcaklıktaki çekirdeği yalnız değil ve diğer yeraltı katmanlarıyla karışmış durumda. Daha doğrusu, gezegenin en iç kısmı bünyesindeki bazı maddeleri diğer katmanlara sızdırıyor. Hatta bazen bu durum yeryüzüne de varabiliyor.

Araştırmacılar bu keşfin, onlarca yıldır devam eden “çekirdek ve mantonun herhangi bir materyal alışverişi yapıp yapmadığı” tartışmasına son vereceğini söylüyorlar.

Dünya Katmanları

The Conversation internet sitesinde yer alan habere göre, “Geochemical Perspectives Letters” dergisinde yayınlanan ve 10 bilim insanı tarafından yapılan çalışma, dünyanın çekirdeğinde yaşanan ve nedeni tespit edilemeyen erime sonucunda çekirdekte yer alan demir ve nikel karışımı tungsten elementinin, yeraltındaki diğer katmanları oluşturan maddelerle birleşerek dünya yüzeyine kadar çıktığını ortaya koydu.

Tungsten

Avustralya’nın batısında yer alan Pilbara bölgesiyle, Hint Okyanusu’ndaki Reunion Adası ve Kerguelen Takımadaları’ndaki toprak katmanlarında yapılan çalışma sonucunda, sızıntının dünyanın yaklaşık 2 bin 900 kilometre derinliğinde başladığı keşfedildi.

Yaklaşık 4,5 milyar yaşındaki dünyanın ilk 2 milyar yıllık periyotta çok az değişime uğradığına işaret eden araştırmacılar, son 2,5 milyar yıldır devam eden sızıntının sebebinin tespit edilemediğini belirtti.

Bilim insanları, çalışmanın bulgularının, yıllardır merak edilen çekirdek ve manto arasında herhangi bir madde aktarımının olup olmadığı sorusuna yanıt verebileceğini kaydetti.

En Derin Çukur

Ayrıca, çekirdeği incelemek de kolay değil. Çünkü 2.900 kilometre derinlikte bulunuyor. Sayı gözünüzü korkutmadıysa şöyle aktaralım, insanların bugüne kadar açtıkları en derin delik 12,6 km derinliğe sahip olan Rusya’daki Kola Superdeep Borehole deliğidir.

Dolayısıyla araştırmacılar başka şeylere gözlerini diktiler: Batı Avustralya’da Pilbara Craton’daki derin mantodan Dünya’nın yüzeyine sızan kayalar ve Hint Okyanusu’ndaki Réunion Adası ile Kerguelen Takımadaları.

Dünya'nın Çekirdeği ve Manto

Araştırmacılar, materyaller çekirdekten mantoya yükseliyorsa belki de aynı şekilde Dünya yüzeyinden gelen malzemenin mantodan aşağıya doğru gidebileceğini düşünüyorlar. Bu yüzey malzemesinin içinde tungsteni etkileyebilecek olan oksijenin elementinin de bulunduğunu unutmamak gerekir. Araştırmacılar şöyle açıklıyor:

Subdüksiyon (batma), Dünya’nın yüzeyinden mantoya inen kayalar için kullanılan terimdir. Yüzeydeki oksijen bakımından zengin malzeme derin mantonun içine alınır. Yapılan gözlemler, çekirdek-manto sınırındaki oksijen yoğunlaşmasındaki artışın, tungsten’in çekirdekten ayrılarak mantoya girmesine neden olabileceğini göstermektedir.

Ya da belki de, Dünya oluştuktan sonra katılaşan iç çekirdek, dış çekirdekteki oksijen yoğunlaşmasını arttırdı. Araştırmacılara göre bu durumda yeni sonuçlar bize Dünya’nın manyetik alanının kökeni de dahil olmak üzere çekirdeğin evrimi hakkında bir şeyler söyleyebilir.

Çalışma 20 Haziran’da Geochemical Perspectives Letters dergisinde yayınlanmış.