Türkiye Cumhuriyeti 96 yaşında

Türkiye Cumhuriyeti 96 yaşında

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının çağdaş, laik, demokratik Türkiye hedefiyle ilan ettiği Cumhuriyet’in 96. yıldönümünü tüm yurtta renkli etkinlikler kutlanacak. Başkent Ankara’da ilk tören saat 11.00’de Anıtkabir’de düzenlenecek.

______________________________ 29. 10. 2019 ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­_________________________________

ürkiye’de “Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir.” kuralını devlet yönetimine yerleştiren, demokrasiyi taçlandıran cumhuriyetin ilanının üzerinden 96 yıl geçti. Türkiye’de “Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir.” kuralını devlet yönetimine yerleştiren ve demokrasiyi taçlandıran cumhuriyetin ilanının üzerinden 96 yıl geçti.Milli Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasının ardından Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, yeni Türk devletinin yüzünü çağdaşlaşma ve demokrasiye çevirdi.

Ankara’nın Türkiye devletinin hükümet merkezi olmasının ardından mevcut rejimin isminin de bütün açıklığıyla konulması, yeni devletin başkanının da seçilmesi gerekiyordu. O güne kadar devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı olarak Atatürk tarafından yürütülmüştü.

 

Bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması’nın onayı için Türkiye’deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyorlardı. Bu sıralarda İcra Vekilleri Heyeti’nin istifası ve Meclisin güvenini kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da bu soruna acil çözüm gerektirdi.

25 Ekim 1923’te ise hükümetin istifasıyla bir bunalım ortaya çıktı. Bu olay Atatürk’e, cumhuriyeti ilan etmek için beklediği fırsatı verdi. 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü’nde arkadaşlarına “Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz.” diyerek fikrini açıkladı.  
Atatürk o gece, İsmet İnönü ile 1921 Anayasası’nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını da hazırladı.

4-041.jpg

29 Ekim 1923’te parti grubunda görüşe sunulan tasarıda yer alan bazı hükümler şunlardı:

– “Türkiye Devleti’nin hükümet şekli cumhuriyettir.”

– “Türkiye Devleti, yönetim birimlerini Bakanlar Kurulu aracılığıyla yönetir.”

– “Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir.”

– “Cumhurbaşkanı, devletin başkanıdır. Bu sıfatla gerekli gördükçe Meclis ve Bakanlar Kuruluna başkanlık eder.”Aynı gün Mecliste görüşülen tasarı, yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30’da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla kabul edildi. Cumhuriyetin ilanı “Yaşasın cumhuriyet” sesleri ve alkışlarla karşılandı.

5-020.jpg

TARTIŞMALARA SON VERİLDİ

Bundan sonra cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi.Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Mustafa Kemal Atatürk, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi.
Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal, konuşmasını “Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır.” sözüyle tamamladı.Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi ve devlet başkanlığı konusu çözüme kavuştu.

HÜKÜMETİN KURULMA ŞEKLİ YENİDEN DÜZENLENDİ

Buna göre; Cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu.İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı’na seçildi.

6-016.jpg

BAYRAM İLAN EDİLDİ

Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924’te yayımlanan kararname ile cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi. Karar doğrultusunda 29 Ekim 1924’teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu.

Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925’te bir kanun teklifiyle 29 Ekim’in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan’da karara bağlandı. TBMM’de teklifin 19 Nisan’da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından bu yana ”Milli Bayram” olarak kutlanmaya başlandı.

[Haber görseli]

BAŞKENT ANKARA’DA İLK TÖREN SAAT 11.00’DE ANITKABİR’DE DÜZENLENECEK

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığındaki devlet erkanı, Cumhuriyetin ilanının 96’ncı yıl dönümü dolayısıyla Anıtkabir’i ziyaret ederek Atatürk’ün mozolesine çelenk bırakacak. Akşam saatlerinde ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahipliğinde Beştepe’de kabul töreni düzenlenecek. Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) ile Çankaya, Yenimahalle ve Keçiören belediyeleri meşaleli yürüyüşler düzenleyecek. Kutlamalar kapsamında, Athena Anıtpark’ta, Cem Adrian ise Yenimahalle’de sahneye çıkarak, bu kez şarkılarını Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk için seslendirecekler.

İSTANBUL’DA GEÇİT TÖRENİ VATAN’DA

İstanbul’da Cumhuriyet Bayramı kutlamaları İstanbul Valiliği’nin dün Taksim Cumhuriyet Anıtı’na çelenk koymasıyla başladı. Törene, İstanbul Valisi Ali Yerlikaya, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, 1. Ordu Komutanı Orgeneral Musa Avsever, CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, İYİ Parti İl Başkanı Buğra Kavuncu, siyasi parti temsilcileri, gaziler, çeşitli dernek temsilcileri ve öğrenciler katıldı. Beşiktaş Demokrasi ve Cumhuriyet Anıtı ile Ataşehir Cumhuriyet Meydanı’nda da düzenlenen törenlerle Atatürk anıtlarına çelenk konuldu. İstanbul Valiliği’nde bugün ise saat 09.30’da tören yapılacak. Kutlama ve geçit töreni de saat 10.30’da Fatih’teki Vatan Caddesi’nde yapılacak.

Kaynak: Halk TV