Vücudumuz sıcak havaya nasıl tepki verir?

xxx21 Haziran 2016

Yaz aylarında artan sıcaklıklar ister istemez insanların sağlığını da olumsuz yönde etkileyebiliyor. Özellikle kalp ve dolaşım, damar hastalıkları olan kişilerin sıcaklarda sağlığına biraz saha fazla dikkat etmesinde fayda vardır.

Sıcakların neden olduğu rahatsızlıklar, hastalıklar ve sağlık sorunları arasında en önemlileri, sıcak krampları, sıcak bitkinliği,ve sıcak çarpmasıdır.

sun-stroke_z6ttet

Hava sıcaklığı arttıkça vücudumuz da bu duruma uyum sağlamak için çeşitli savunma araçları geliştirir. Derideki damarlar genişler ve terleme ile vücuttan sıvı atılır. Yeterince su ve tuz almak şartıyla terlemenin devam etmesi insan vücudunun çok yüksek ısılara dayanmasını sağlar. Nemin yükselmesi terleme ile olan ısı kaybını azaltır. Bu durumda sıcağın etkisiyle bazı hastalıklar oluşur.

Bu hastalıklar iç içe geçmiş gibi gözükse de birbirinden farklı belirtiler verir. Sıcak ödemi de bu hastalıklardan biridir ancak daha hafif seyreder. Sıcağa maruz kalındığında ilk birkaç gün içerisinde deri damarları genişler, ayak bileği ve ellerde şişmeler görülür. Bu durumda herhangi bir tedavi uygulanması gerekmez.

09a58fd542c3470b92d73fb75080bfb8

Sıcak havalarda bu tür sağlık sorunlarına karşı ne gibi tedbirler alınmalı ve sıcaklardan kaynaklanan bu rahatsızlıkların belirtileri nelerdir bunlara göz atalım.

Güne? Yan??? Ve Su Toplamas?

Sıcağa bağlı deri lezyonları

Sıcağın etkisiyle deri üzerinde kaşıntı ve kızarıklık baş gösterebilir. Bu duruma çok uzun süre maruz kalınmaması ve gerekli tedavilerin yapılması gerekir. Aksi takdirde deri enfeksiyonları başlayabilir.

Mengatasi-Cidera-Sebelum-Melakukan-Olahraga-LariSıcak krampları

Aşırı sıcak havalar, ayaklar, omuzlar ve karında kas ağrılarına neden olabilir. Yaz günlerinde yaşanan aşırı terleme kas hücre düzeyinde sodyum, potasyum ve sıvı kayıplarına neden olabilir. Aşırı terleme sonucu su ve tuz kaybeden hasta su içtiğinde, su kaybı yerine koyulurken, tuz kaybı yerine konulmazsa kramplar meydana gelir. Sıcak krampları tedavi edilmezse, hastalık sıcak bitkinliğine dönüşür.

Heatstroke

Sıcak krampı anında;

Hasta, serin ve gölgelik bir ortama alınmalı ve dinlenmesi sağlanmalı. Bayılma hissi varsa sırt üstü yatırılmalı.

Bulantısı yoksa ve kendisi içebiliyorsa, 1-2 bardak tuz içeren sıvılar (yarım çay kaşığı tuz ilave edilmiş su ya da ayran) hastaya verilmeli. Yavaş içmesi önerilmeli. Ağızdan sıvı almasını engelleyecek bulantısı varsa, damar yolu açılarak serum fizyolojik verilmeli.

Kramp girmiş kasa masaj yapılmamalı. Sıcak krampı geçiren kişi en az 12 saat ağır egzersiz yapmamalı. Aksi halde kramp sıcak bitkinliğine veya çarpmasına dönüşebilir.

Young woman with heatstroke

Güneş çarpması

Güneş çarpması kızgın güneş altında uzun sure kalanlarda ve daha çok çocuklarda görülen bir yaz hastalığıdır. Şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma ve yüksek ateşle kendini gösterir.

sıcak12Böyle bir durumda hastaların serin bir yere götürülmesi, vücudu sıkan giysilerin çıkarılması, başına soğuk kompres veya buz torbası konulması önerilir. Ateş çok yüksekse vücudun ıslak bir çarşafla sarılması, hastanın havadar bir yerde tutulması ve serin bir cankurtaranla hastaneye taşınması gerekir. Başa ve kasıklara uygulanan soğuk kompres de vücut sıcaklığını düşürür.

gece-ani-terleme-ve-aşırı-terleme-neden-olur-576x300

Sıcak bitkinliği

Aşırı sıcak havalarda azalan kan dolaşımı nedeniyle sıcak bitkinliği ortaya çıkar. Genellikle aşırı sıcak ve yüksek nemli ortamlarda çalışan kişilerde görülen bu duruma, vücut suyu azalmış, yaşlı ve hipertansiyonlularda da sıklıkla rastlanır. Yaşlılarda, susama hissi yaşla orantılı olarak azaldığından, bu kişiler terlemelerine rağmen az su içerler. Hipertansiyonlularda da alınan ilaçların etkisiyle elektrolit ve sıvı kaybı yaşanır. Halsizlik, baş dönmesi, bulantı, aşırı terleme sonucu soluk ve nemli deri, düşük-normal veya yüksek vücut ısısı, hızlı ve zayıf nabız, hafif uyum bozukluğu, hızlı ve yüzeysel solunum, düşük kan basıncı sıcak bitkinliğinin en önemli belirtileri arasında yer alır.

619cb27c92d04d20a781256b4da12bcb (1)

Sıcak felci

Hava sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıkması, sinir sistemi bozuklukluğu gelişimi ve terlemenin kaybına neden olur. Hastalarda daha sonra birçok organda yetmezlik bulguları gelişir ve acil tedavi edilmezse ölümcül sonuçlara neden olabilir. MSS sıcak felcine en duyarlı organdır. Semptomlar; irritabilite (hafif uyarılara karşı şiddetli cevap verme), konfüzyon (bilinç bulanıklığı), davranış değişiklikleri, halüsinasyonlar, kasılmalar ve koma şeklinde görülür. Hastaların çoğunluğunun beyninde ödem oluşur.

heat-stroke3

Su zehirlenmesi

Fazla sıcak nedeniyle aşırı terleyen kişi, kaybettiği sıvıyı telafi etmek üzere su içer ancak terle kaybettiği sodyumu yerine koymazsa, zaten az olan sodyumun içilen su nedeniyle yoğunluğu iyice düşeceğinden “su zehirlenmesi” gelişir. Sodyum kaybı yerine konulmazsa bilinç düzeyi gittikçe kötüleşir ve kişi komaya girer.